OPORTÜNİZM VE İKİNCİ ENTERNASYONALİN
ÇÔKÜŞÜ[67]
I
II. ENTERNASYONAL gerçekten var olmaktan çıktı mı? Kautsky ile Vandervelde gibi en yetkili temsilcileri bunu yadsımakta direniyorlar. Hiçbir şey olmadı, diyorlar, ilişkilerin kesilmesinden başka; her şey yolunda gidiyor; onların görüşü, işte bu.II
Bütün bu işlerde bir kişiler sorununu görmek, saçma olurdu. Bunun oportünizmle ne ilişkisi olabilir, eğer Plehanov ve Guesde adlı adamlar vb.? - diye soruyordu Kautsky (28 mayıs 1915 günlü Neue Zeit). Bunun oportünizmle ne ilişkisi olabilir, eğer Kautsky vb.? - diye yanıtlıyordu Akselrod, Dörtlü Bağlaşma oportünistleri adına (Die Krise der Sozialdemokratie, Zürih 1915, s. 21 ). Bütün bunlar güldürüden başka bir şey değil. Tüm hareketin bunalımını açıklamak için, birinci olarak, buna karşılık düşen siyasanın i k t i s a d i anlam ve önemini, ikinci olarak, bunun temelinde yatan f i k i r l e r i , ve üçüncü olarak da, sosyalizm içindeki e ğ i l i m l e r t a r i h i ile ilişkisini çözümlemek gerekir.III
Burjuvazinin uyanık temsilcileri bunu çok iyi anlamışlardır. Başlarında "yurt savunucuları", yani emperyalist soygun savunucuları bulunan güncel sosyalist partileri bu nedenle böylesine övüyorlar. Hükümetler sosyal- şovenleri ya bakanlık koltukları ile (Fransa ve İngiltere'de), ya da engellerden masun yasal bir varoluş tekeliyle (Almanya ve Rusya'da) bu nedenle ödüllendiriyorlar. Sosyal-demokrat partinin en güçlü olduğu ve karşı-devrimci bir ulusal-liberal işçi partisi durumuna dönüşmesinin en açık olduğu Almanya'da, gene bu nedenle işler o (sayfa 192) noktaya gelmiş bulunuyor ki, savcılık "azınlık" ile "çoğunluk" arasındaki savaşımda bir "sınıf düşmanlığı kışkırtması" görüyor! Uyanık oportünistler, 1914-1915'te burjuvaziye öylesine büyük hizmetlerde bulunmuş olan eski partilerin eski "birlik"ini kurtarmak için bu nedenle her şeyin üstünde kaygı duyuyorlar. Alman sosyal-demokrasisi üyelerinden biri, 1915 nisanında, "Monitor" takma adı altında, gerici "Preussische Jahrbücher"[78] dergisinde, övgüye değer bir içtenlikle, dünyanın bütün ülkelerindeki bu oportünistlerin görüşünü dile getirdiği bir makale yayınlandı. Monitor, sosyal-demokrasinin daha da sağa gitmesinin burjuvazi için çok tehlikeli olacağını düşünüyor. "Sosyal demokrasi, sosyalist ülkülere sahip işçi partisi niteliğini korumalıdır. Çünkü, o bu niteliği yitireceği gün, eskisi tarafından yüzüstü bırakılmış olan programı alacak ve onu daha da radikal bir biçimde ileri sürecek yeni bir parti çıkacaktır." (Preussische Jahrbücher, 1915, n° 4, s. 50-51.)